کارنامه سیاسی آیت الله هاشمی رفسنجانی از نگاه دكتر محمود رئوفي استاد دانشگاههاي هرمزگان

دكتر محمود رئوفي استاد دانشگاههايي استان هرمزگان و قائم مقام ستاد دكتر روحاني در استان در گفتگويي تفصيلي با رسانه ها به تشريح كارنامه سياسي آيت الله هاشمي رفسنجاني رئيس فقيد مجمع تشخيص مصلحت نظام پرداخت.

کد خبر : 94131284        تاریخ انتشار :  چهار شنبه, 22 دی 1395

 دكتر محمود رئوفي استاد دانشگاههايي استان هرمزگان و قائم مقام ستاد دكتر روحاني در استان در گفتگويي تفصيلي با رسانه ها به تشريح كارنامه سياسي آيت الله هاشمي رفسنجاني رئيس فقيد مجمع تشخيص مصلحت نظام پرداخت.

مشروح مصاحبه دكتر محمود رئوفي در خصوص كارنامه آيت الله هاشمي رفسنجاني به شرح زير است.مصاحبه دکتر رئوفی پیرامون کارنامه سیاسی آیت الله هاشمی رفسنجانی

 

به نظر جنابعالی کارنامه سیاسی هاشمی رفسنجانی را چگونه باید قرائت کرد؟


ارزیابی کارنامه فکری وسیاسی وفرهنگی شخصیت های تآثیر گذار علمی فرهنگی سیاسی ودینی را باید منصفانه وبدون تعصب وپیش داوری بررسی وتحلیل کرد.آیت الله هاشمی یکی از شخصیت های تاثیر گذار تاریخ معاصر ایران است که مخالف وموافق وحتی بدخواهان ایشان نمیتوانند تاثیرگذاری اورا کتمان کنند.بدیهی است که در باب شخصیت های موثر ونخبگان تاریخ ساز نقد ونظر وتحلیل های متنوع وگونه گون وحتی متضاد وجود داشته باشد،اتفاقا هرگاه پیرامون شخصیتی حرف وحدیث وتحلیل وارزیابی کمی وکیفی فراوان صورت پذیرد نشان دهنده اهمیت ونقش آن شخصیت است.بی شک هاشمی رفسنجانی یکی از افرادی است که در تاریخ ایران فراموش نخواهد شد.


ویژگیها وشاخص های کلیدی تفکر سیاسی ومشی عملی آیت الله هاشمی رادر چه مواردی می دانید؟


هاشمی رفسنجانی شخصیتی واقعیت گرا،میانه رو،مصلحت گرا،عمل گرا،آینده نگر،بردبار،زیرک،باهوش وپیچیده بود. هاشمی دیر تصمیم می گرفت اما وقتی به نتیجه می رسید که باید عملی را انجام دهد در انجام آن تردید به خود راه نمی داد،وی تسلط فوق العاده بالایی نسبت به رفتار وگفتار خودش داشت به درستی گفته اند که هاشمی مردان بحران ها بود.مرحوم دکتر شریعتی معتقد است که:تک ستاره ها همیشه در سرپیچ تاریخ ظاهر می شوند وجامعه را از بحران نجات می دهند درباب هاشمی موارد بسیار میتوان پیدا کرد که مصداق همین مسئله است.بی شک شاه کلید تفکر واندیشه نظری وعملی هاشمی را باید اعتدال ومیانه روی دانست.اساسا در جامعه ایران که عاطفه مهمتر از عقل است واحساسات در تمام شئون ایرانیان رسوخ دارد وتندروی وکندروی سکه رایج است،متعادل ومیانه رو بودن کار صعب ودشواری است اما هاشمی تا آنجا که توانست سعی کرد مشی نظری وعملی خودرا با اعتدال تعریف نماید.به همین دلیل جناحی او را محافظه کار می دانست وجناحی دیگر ساکت فتنه


درسپهر سیاسی ایران آیت الله هاشمی اصول گرا تعریف می شود یا اصلاح طلب؟


به نظر بنده هاشمی شخصیت مستقلی بود با مشی میانه رو،متاسفانه در ایران هم مستقل بودن وهم معتدل بودن بد تعریف شده است،مستقل بودن به معنای نداشتن تفکر سیاس وفرهنگی نیست ویا معتدل بودن بدین معنا نیست که یک روز اصلاح طلب ویک روز اصول گرا باید باشیم.مستقل بودن بدین معناست که در میانه تفکرات مطرح سیاسی وجناح های موثر سیاسی فرد تفکر وشیوه عملی جدیدی عرضه کند ومعنای اعتدال هم فرصت طلبی نیست بلکه باید تلاش شود که در گفتار ونوشتار ورفتار طبق تفکر وشیوه زیست نظری وعملی از روش عقلانی ومنطقی پیروی نماییم.به گمان بنده هاشمی را نباید در جبهه اصلاح طلب واصول گرای رایج قرار داد .البته باتوجه به عضویت ایشان در جامعه روحانیت مبارز عده ای ایشان را در زمره اصول گرایان میدانند یا بعضی او را پدر معنوی حزب کارگزاران سازندگی می دانند ویا در دهه آخر عمر اصلاح طلبان ایشان را از آن خود میدانند،اما هاشمی همه اینها هست اما از جنس هیچکدام شان نیست.وی خود را در فراز این جبهه بندی ها قرار میداد وتلاش داشت که نقاط

 

قوت این جناح ها را تقویت واز نقاط ضعف آنها بکاهد.در مجموع هاشمی رفسنجانی شخصیت سیاسی معتدل وسنت گرای. مدرنی بود


به نظر شما موضعگیری نظری وعملی سیاسی آیت الله هاشمی در۳۸ سال پس از انقلاب هیچ تغییر وتحولی پیدا نکرد؟


مگر کدام انسانی می تواند ادعا کند که گذر زمان هیچ تغییری در او ایجاد نکرده است،به قول معروف بهترین قاضی ،تاریخ است.انسان ها با توجه به مقتضیات زمان ومکان باید خود را با شرایط تغییر وتطبیق دهند آیت الله هاشمی هم از این قاعده کلی استثنا نبود.طبق جبهه بندی رایج سیاسی در کشور میتوان گفت که هاشمی:تا سال ۸۴ بیشتر اصول گرای اصلاح طلب بود واز سال۸۴ بهبعد بیشتر اصلاح طلب اصول گرا شد،اما تغییر وتحول فکری وسیاسی هاشمی به دور از احساسات عاطفی وکند روی وتندروی برخی از شخصیت های مطرح اصلاح طلب واصول گرا بود مهمتر از تغییر وتحول فکری کم وکیف وچگونگی این تغییرات است،این هنر نیست که کسی بگوید:حرف مرد یکی است ویا مرغ یک پا دارد انسان های متعصف وجامد ودارای جهان بینی بسته فقط ادعا میکنند که از اول تا آخر عمر بر یک نهج ومسیر رفته اند اصول راهنمای عمل هاشمی تغییر نکرد اما شیوه ها وتاکتیک ها ی خودرا با توجه به شرایط جامعه تغییر داد وهر شخصیت تا یخ سازی چنین بوده است.


آیا وفات آیت الله هاشمی رفسنجانی خلائی در کشور ایجاد نمی کند؟


بدیهی است که فقدان شخصیت های تاثیر گذار ثلمه وضرر به جامعه وارد میکند اما مهم نحوه مواجهه جامعه با این وقایع است،هیچ انسانی را از مرگ گریزی نیست باید راه این شخصیت های مهم را ادامه داد وخوشبختانه کارنامه هاشمی از منظر تربیت نیرو وجانشین پربار است ایشان در هر کجا که مسئولیت داشت اولا:از همه نیروهای توانمند استفاده میکردوثانیا:نیرو سازی وکادر سازی میکرد.


برخی معتقدند برخی فرزندان آیت الله هاشمی او را از جبهه اصول گرایی به سمت جبهه اصلاح طلبی سوق دادند تاچه حد با این نظر موافق هستید؟


بی شک اطرافیان انسان به ویژه خانواده وفرزندان تاثیر گذارند وصرف تاثیر گذاری امر نامطلوبی نیست اما هاشمی اهل مشاوره وگفتگو ودیالوگ بود ولی تصمیم نهایی را خودش می گرفت کسانی که چنین دیدگاهی دارند هدفشان تجلیل از هاشمی نیست بلکه هدفشان تخفیف ایشان است .همان گونه که در سئوال قبلی اشاره شد همه ما در معرض تغییر هستیم اتفاقا انسان های بزرگ یکی از علائم بزرگی شان پذیرش تغییرات است زمان وقتی عوض می شود مگر انسان میتوانند تغییر نکند اما آنچه مهم است کم وکیف این تغییر وتحولات فکری وعملی است هاشمی مثل خیلی از سیاستمداران فرصت طلب نبود بلکه فرصت شناس وفرصت ساز بود.


آیا وفات آیت الله هاشمی موضع اعتدال گرایان واصلاح طلبان را تضعیف نمیکند؟


اصلاح طلبی واعتدال گرایی یک شیوه تفکر ونیاز زمان است ،بدیهی است یک جریان فکری راه خود را پیدا میکند وادامه پیدا میکند قطعا آیت الله هاشمی پدر معنوی دولت تدبیر وامید محسوب میشود واز حامیان جدی اعتدال گرایی بودند اما با رشد وتوسعه فکری جامعه ایران خللی در این زمینه رخ نخواهد داد.شیوه فکری هاشمی تبدیل به نهاد اجتماعی شده از منظر جامعه شناختی،بنابراین وقتی امری تبدیل به نهاد میشود تثبیت می گردد.


یکی از انتقاداتی که به آیت الله هاشمی میشود این است که ایشان در دوره سازندگی اهتمام جدی به توسعه اقتصادی داشت وبهای چندانی به توسعه سیاسی وفرهنگی نمی داد تا چه حد با این نظر موافق هستید؟


اساسا یکی از معضلات جامعه ایران توسعه نامتوازن است اگر در دوره هشت ساله سازندگی توسعه متوازن رخ می داد بهتر بود اما یادمان باشد که در آن دوران تازه جنگ تحمیلی تمام شده بودوکشور نیاز مبرمی به توسعه اقتصادی داشت .در جامعه ای که توسعه اقتصادی نباشد ومردم در فقر وفلاکت بسر ببرند سخن گفتن از توسعه سیاسی وتوسعه فرهنگی یا فریب مردم است ویا شعار رآی جمع کنی وتو خالی،اما اینکه توسعه فرهنگی جدی نبود خطای تاریخی است چراکه درحوزه فرهنگ وهنر وادب وتاسیس دانشگاه ها وموسسات آموزش عالی وتوسعه کمی وکیفی آموزش وپرورش وپیشرفت مطبوعات واقدامات کرباسچی در شهرداری تهران که الگوی ماندگاری تا کنون شده است کارنامه هاشمی خیلی پربار است.اساسا دولت اصلاحات از دل دولت سازندگی طلوع کرد.یکی از کارهای درخشان هاشمی در حوزه سیاسی ممانعت از تقلب ویا تصور تقلب در انتخابات دوم خرداد ۷۶ بود .اتفاقا از این نظر هاشمی حق عظیمی گردن اصلاح طلبان دارد اما بخشی از اصلاح طلبان که امروز سینه چاک هاشمی شده اند قدر ناشناسی کردند.یادم میاد بنده در سال ۷۹ هفته نامه جامعه مدنی را در تهران منتشر میکردم ومصاحبه مفصلی انجام داده بودیم با جناب عطریانفر در باب کارنامه هاشمی وتیتر وعکس هاشمی را در صفحه اول کار کرده بودیم برخی اصلاح طلبان تهران بر بنده شوریدند که چرا هاشمی را مطرح میکنید!!!


دلیل نقد وهجمه سنگین بخشی از اصلاح طلبان در دوره اصلاحات وبخشی از اصول گرایان در دوره احمدی نژاد نسبت به آیت الله هاشمی را چگونه ارزیابی میکنید؟


اولا باید گفت دلایل ونه دلیل چرا که دلایل مختلف سیاسی واجتماعی وفرهنگی وروان شناختی داشت وثانیا:باید نقد را از هجمه جدا کرد.نقد کارنامه هر شخصیتی امر پسندیده وممدوحی است نقد یعنی تحلیل وارزیابی نقاط مثبت ومنفی کارنامه یک جریان وحزب وشخصیت سیاسی آیت الله هاشمی هم از نقد شدن هراس نداشت اتفاقا شخصیت های بزرگ هرچه پیرامونشان بیشتر گفته ونوشته شود نشان می دهد که آنان اثر گذاری اساسی داشته اند وگرنه این همه حرف وحدیث بر نمی انگیختند.اما عمده مباحثات مخالفان پیرامون هاشمی از جنس هجمه بود واین مسئله بر میگردد به نخبه کشی در فرهنگ ایرانی ،مسئله نخبه کشی انگیزه های روان شناختی وسیاسی واقتصادی واجتماعی وتاریخی دارد که مجال بسط آن در این مصاحبه نیست انشا الله در فرصت دیگری باید بدان پرداخته شود


جایگاه کتاب های خاطرات آیت الله هاشمی در سپهر سیاسی ایران را چگونه ارزیابی میکنید؟


آیت الله رفسنجانی از معدود سیاستمداران قبل وبعد انقلاب اسلامی محسوب میشوند که به ثبت وضبط خاطرات روزانه خود پرداخته اند تا کنون ۱۴ جلد خاطرات ایشان تا سال ۷۳ منتشر شده است.مطالعه دقیق این کتابها هم شخصیت هاشمی را به ما معرفی میکند وهم در موارد بسیاری منبع منحصر به فرد وقایع پس از انقلاب اسلامی محسوب میگردد وهم مورخان وجامعه شناسان وعالمان سیاست در داخل وخارج کشور میتوانند به این کتاب مراجعه نمایند وتاریخ انقلاب را تحلیل کنند قاعدتا تا سال ۹۵ کتاب های منتشر نشده بالغ بر ۲۰ جلددیگر میشود که امیدوارم با همت فرزندان ایشان چاپ ومنتشر شود.
جایگاه آیت الله هاشمی را در سطح بین المللی چگونه ارزیابی می کنید؟


هاشمی نه تنها در سطح ملی یکی از شخصیت های تاثیر محسوب میشود بلکه در سطح منطقه وجهان چهره شناخته ای محسوب میگردند.بنده سال ۸۳ سفری به کشور هند داشتم در بازدید از یکی از آثار تاریخی دهلی یکی از شهرون ان عادی دهلی وقتی فهمید ایرانی هستم با تبسم گفت هان کشور هاشمی رفسنجانی!جالب اینجاست مرحوم هاشمی در این دوران نه تنها رئیس جمهور یا رئیس مجلس نبود بلکه سخت مورد نقد تیز وتند بخشی از اصلاح طللبان بود وتقریبا در حالت سانسور خبری،خب این نشان میدهد نه تنها ایشان در سطح سیاستمداران شناخته شده بود بلکه در سطح عامه مردم نیز چهره آشنایی بود،اگر به بازتاب خبری وفات هاشمی طی دیروز وامروز نگاه کنید به خوبی پی به جایگاه بین المللی ایشان خواهید برد.

بعنوان آخرین سئوال اگر نکته ناگفته ای مانده است مطرح بفرمایید؟


عرفا وروان شناسان گفته اند ما همان گونه که زندگی میکنیم خواهیم مرد،آیت الله هاشمی با عزت زندگی کرد وبا عزت هم از این جهان فانی رخت بر بستبستری شدن ایشان یک ساعت وسه ربع طول کشید بدون نیاز به دارو ودرمان وبدون سابقه بیماری وبدون آنکه لاغر ورنجور وضعیف در تخت بیمارستان طی روزهای متوالی بستری باشد دارفانی را وداع گفت این یعنی مرگی مومنانه وزیبا قوی زندگی کرد وقوی وسربلند به جهان ابدیت پیوست بنده بعنوان یک معلم توصیه میکنم نسل جوان ودانشجویان وطلاب به کارنامه آن مرحوم با دقت بنگرند وکتاب خاطرات وسایر کتب تفسیری وتاریخی وفرهنگی ایشان را مطالعه کنند راه ومسیر وگفتمان آیت الله هاشمی باید پر رهرو به مسیر خود ادامه دهد.امیدوارم خداوند منان آن مرحوم را با مومنان واولیا وصلحا وخاصان محشورفرمایند.

 

*برای دريافت و آگاهي از آخرين اخبار و تصاوير هشتبندي ، هرمزگان ، ايران و جهان، به کانال پايگاه خبري هشت بندي در تلگرام  بپیوندید:*

لینک عضویت

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

کشت کلزا در هشت بندی

اخبار هرمزگان